สารหนูปนเปื้อนแม่น้ำกก–แม่น้ำสาย

ไทม์ไลน์สารหนูแม่น้ำกก ล่าสุด · อัปเดต 30 ต.ค. 2569

ยังไม่จบ · รอบล่าสุดน้ำกกผ่านเกณฑ์ น้ำสายเกินทุกจุด ต้นตอยังไม่ถูกแก้ · ข้อมูล ณ 30 ต.ค. 2569

ตั้งแต่ต้นปี 2568 แม่น้ำกกขุ่นผิดปกติและตรวจพบสารหนูเกินมาตรฐานในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และบางจุดของแม่น้ำโขง ซึ่งหลายฝ่ายคาดว่ามาจากเหมืองแร่ต้นน้ำในรัฐฉาน เมียนมา ส่งผลต่อความเชื่อมั่น อาชีพ และสุขภาพของคนเชียงราย–เชียงใหม่

ตัวเลขอาจเปลี่ยนตามผลตรวจรอบล่าสุด

ตอนนี้ถึงไหนแล้ว — ขั้นตอนของเรื่อง

  1. พบน้ำขุ่น / สารหนู (ผ่านแล้ว)
  2. ตรวจติดตามต่อเนื่อง (ผ่านแล้ว)
  3. เจรจาแก้ที่ต้นตอ — ตอนนี้อยู่ขั้นนี้
  4. ควบคุมเหมืองต้นน้ำได้จริง
  5. ฟื้นฟู / เยียวยาชุมชน

ใครเป็นใคร และสถานะคดีแต่ละคน

ไทม์ไลน์ 15 เหตุการณ์ (ล่าสุดก่อน)

  1. ผลตรวจรอบ 23: กก–รวก–โขงผ่านเกณฑ์ แม่น้ำสายยังพบสารหนูเกินทุกจุด

    ตรวจน้ำล่าสุด แม่น้ำกกกลับมาปลอดภัยแล้ว แต่แม่น้ำสายยังมีสารหนูเกินค่าปลอดภัยทุกจุด

    คพ. เก็บตัวอย่าง 23 จุด ช่วง 26–30 ก.ย. 2569 พบแม่น้ำกก รวก โขง และลำน้ำสาขาไม่มีโลหะหนักเกินเกณฑ์ ส่วนแม่น้ำสายเกินทุกจุด สูงสุด 0.017 มก./ลิตร ที่บ้านหัวฝาย ลดลงจากรอบก่อนมาก

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD · กรุงเทพธุรกิจ

  2. มช. พบค่าตับ–ไทรอยด์ผิดปกติในคนริมน้ำกก ยังไม่ชี้ว่าเป็นสาเหตุ

    นักวิจัยตรวจร่างกายคนริมแม่น้ำกก พบค่าบางอย่างผิดปกติ แต่ยังบอกไม่ได้ว่าเกิดจากสารพิษในน้ำ

    คณะสาธารณสุขศาสตร์ มช. ร่วมกรมควบคุมโรคพบความผิดปกติของเอนไซม์ตับและฮอร์โมนไทรอยด์ในกลุ่มตัวอย่าง แต่ระบุว่ายังไม่ใช่ข้อสรุปว่าเกิดจากสารปนเปื้อนโดยตรง ผลสำรวจ 400 คนพบเกือบทั้งหมดต้องซื้อน้ำดื่ม ค่าใช้จ่ายเพิ่มสูงสุด 1,800 บาท/เดือน และมีข้อเรียกร้องให้ยกมลพิษข้ามแดนเป็นวาระแห่งชาติ

    ข่าวต้นฉบับ: Thai PBS

  3. ภัทรพงษ์เผยข้าว–แกลบลุ่มน้ำกก–สายพบสารหนู ตะกั่วเกิน จี้ตรวจรายแปลง

    สส. คนหนึ่งเปิดผลตรวจว่าข้าวบางแปลงที่ใช้น้ำกกและน้ำสายมีสารพิษเกินค่าปลอดภัย ขอให้รัฐตรวจก่อนขาย

    ภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.พรรคประชาชน เปิดผลตรวจว่าข้าวและแกลบบางตัวอย่างจากฤดูปลูก มี.ค.–พ.ค. มีสารหนูและตะกั่วเกินมาตรฐาน ดิน 11 ใน 20 แปลงมีสารหนูเกินเกณฑ์ และอ้างว่าผลล่าช้าเพราะงบตรวจไม่พอ เรียกร้องให้รัฐตรวจรายแปลงและเยียวยาเกษตรกร

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD

  4. สสจ.เชียงราย: ตรวจน้ำประปาหมู่บ้าน–อาหาร 40 ตัวอย่าง ปลอดภัยทั้งหมด

    ตรวจน้ำประปาหมู่บ้าน ปลา และผักในเชียงราย 40 ตัวอย่าง ยังไม่พบสารพิษเกินค่าปลอดภัย

    สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงรายตรวจรอบที่ 11 ช่วง 17–19 ส.ค. 2569 ใน 7 อำเภอริมน้ำกก สาย และรวก รวมน้ำประปา 21 ปลา 7 และผักผลไม้ 12 ตัวอย่าง พบโลหะหนักอยู่ในเกณฑ์ทั้งหมด แต่ย้ำว่าผลเป็นเฉพาะช่วงที่เก็บ และไม่ควรดื่มน้ำจากแม่น้ำโดยตรง

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD

  5. ผลตรวจรอบ 22: แม่น้ำสายพบสารหนูเกินราว 28 เท่า ตะกั่วเกินทั้ง 3 จุด

    น้ำในแม่น้ำสายมีสารหนูสูงกว่าค่าปลอดภัยหลายสิบเท่า และมีตะกั่วเกินด้วย

    คพ. เก็บตัวอย่าง 3–7 ส.ค. 2569 พบแม่น้ำสายมีสารหนู 0.184–0.284 มก./ลิตร และตะกั่ว 0.176–0.266 มก./ลิตร เกินเกณฑ์ทุกจุด ขณะที่แม่น้ำกกเกินเล็กน้อย 6 จุด (0.011–0.013)

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD

  6. รองนายกฯ ยศชนัน ส่งมอบระบบกรองสารหนูให้ชุมชนริมน้ำกก

    รัฐนำเครื่องกรองน้ำมาให้หมู่บ้านริมแม่น้ำกก เพื่อให้มีน้ำสะอาดใช้ระหว่างรอแก้ต้นเหตุ

    กระทรวง อว. ส่งมอบระบบบำบัดสารหนูและเครื่องผลิตน้ำดื่มให้ 3 หมู่บ้านใน ต.ริมกก โดยอ้างว่าผลิตน้ำได้สะอาด ยศชนันระบุว่าทางออกยั่งยืนคือคุมการปนเปื้อนที่ต้นน้ำ แต่ระหว่างนี้ประชาชนต้องมีน้ำสะอาดใช้

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD

  7. ไทย–เมียนมาลงนามตั้งคณะทำงานร่วมดูแลคุณภาพน้ำข้ามพรมแดน

    ไทยกับเมียนมาเซ็นข้อตกลงร่วมกันดูแลน้ำในแม่น้ำที่ไหลข้ามประเทศ แต่ฝ่ายค้านสงสัยว่าจะได้ผลจริงไหม

    ปลัดกระทรวงทรัพยากรฯ ของสองประเทศลงนาม TOR ตั้งคณะทำงานร่วมเรื่องคุณภาพน้ำแม่น้ำชายแดน อายุ 3 ปี ระหว่างการเยือนของมิน อ่อง หล่าย ขณะที่รังสิมันต์ โรม วิจารณ์ว่าไม่ได้ผล เพราะต้นน้ำอยู่ใต้อิทธิพลกองกำลังว้าที่รัฐบาลเมียนมาสั่งไม่ได้

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD · THE STANDARD

  8. ตะกอนดินรอบ 11: แม่น้ำโขงทั้ง 4 จุด สารหนูเกินระดับอันตรายรุนแรง

    ตรวจดินโคลนก้นแม่น้ำ พบสารหนูสูงมาก โดยเฉพาะในแม่น้ำโขง

    คพ. ตรวจตะกอนดิน 21 จุด ช่วง 18–23 พ.ค. 2569 พบสารหนูในแม่น้ำโขงทั้ง 4 จุด 87–111 มก./กก. เกินเกณฑ์อันตรายรุนแรง (33 มก./กก.) และจุด KK09 สะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 เชียงราย พบ 38 มก./กก.

    ข่าวต้นฉบับ: Thai PBS · Thai PBS

  9. ผลตรวจรอบ 19: สารหนูเกินเกณฑ์ในน้ำกก 4 จุด แม่น้ำสายพบตะกั่วด้วย

    ตรวจน้ำรอบใหม่ พบสารหนูเกินค่าปลอดภัยอีกครั้งในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก

    คพ. เก็บตัวอย่าง 19–22 พ.ค. 2569 จำนวน 22 จุด พบสารหนูเกินเกณฑ์ในแม่น้ำกก 4 จุด (0.011–0.013 มก./ลิตร) แม่น้ำสายทั้ง 3 จุด (0.037–0.041) พร้อมตะกั่วและแมงกานีสเกิน และแม่น้ำรวก 2 จุด ส่วนแม่น้ำโขงผ่านเกณฑ์

    ข่าวต้นฉบับ: Thai PBS · ฐานเศรษฐกิจ

  10. อธิบดี คพ. ตรวจน้ำกกดีขึ้นช่วงแล้ง เตรียมดึงญี่ปุ่นร่วมตรวจในเมียนมา

    หัวหน้าหน่วยงานตรวจมลพิษไปวัดน้ำกกเอง พบดีขึ้นช่วงหน้าแล้ง และจะชวนญี่ปุ่นไปตรวจต้นน้ำในเมียนมา

    อธิบดีกรมควบคุมมลพิษวัดสารหนูที่หาดนครเชียงรายได้ 0.005 มก./ลิตร ต่ำกว่าเกณฑ์ ดีกว่าการตรวจ 15 รอบก่อนหน้าตั้งแต่ มี.ค. 2568 แต่ยังห้ามลงเล่นน้ำ คพ. เตรียมขอสถานีตรวจอัตโนมัติ 8 แห่ง ราว 64 ล้านบาท และประสานญี่ปุ่นกับเมียนมาร่วมตรวจที่ต้นน้ำ

    ข่าวต้นฉบับ: Thai PBS

  11. สธ.–คพ. แถลงสารหนูน้ำกกไม่อันตราย กรมควบคุมโรคพบ 7 คนมีสารหนูในร่างกาย

    หน่วยงานรัฐบอกว่าน้ำกกยังไม่อันตราย แต่ตรวจพบสารหนูในร่างกายคน 7 คน และคาดว่าอาจมาจากสารเคมีเกษตร

    ตามรายงานของ Hfocus กระทรวงสาธารณสุขและกรมควบคุมมลพิษแถลงว่าระดับสารหนูในแม่น้ำกกไม่อันตราย ส่วนกรมควบคุมโรคพบสารหนูในร่างกาย 7 ราย โดยตั้งสมมติฐานว่าอาจเกี่ยวกับอาชีพเกษตรที่ใช้สารเคมี และจะขยายการติดตามในปี 2569

    ข่าวต้นฉบับ: Hfocus

  12. ตรวจผักท่าตอนครั้งแรก พบสารหนูในกะหล่ำดอก แคดเมียมในหลายพืช

    ตรวจผักที่ปลูกริมน้ำกก พบสารพิษบางชนิดเกินค่าปลอดภัยในผักบางอย่าง

    ตามรายงานของ THE STANDARD หลังน้ำท่วมพาตะกอนขึ้นแปลงเกษตรที่ท่าตอน การตรวจพืชครั้งแรก 18 ธ.ค. 2568 พบสารหนูในกะหล่ำดอกเกินมาตรฐาน และแคดเมียมในพืชหลายชนิด ตรวจต่อเนื่อง 6 ครั้งถึง พ.ค. 2569

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD

  13. เศรษฐกิจริมน้ำกกดิ่งหนักกว่าช่วงโควิด รัฐสั่งสร้างฝายดักตะกอน

    คนเลิกมาเที่ยวและเลิกกินปลาจากแม่น้ำกก รายได้ชาวบ้านลดลงมาก

    ผู้ประกอบการเรือท่องเที่ยวและประมงริมน้ำกกระบุว่านักท่องเที่ยวน้อยกว่าช่วงโควิด รัฐบาลสั่งสร้างฝายดักตะกอน ขณะที่นักวิชาการเห็นว่าควรศึกษาเพิ่มและเจรจากับเพื่อนบ้านให้หยุดมลพิษจากเหมือง

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD

  14. ผลตรวจรอบ 4: สารหนูในแม่น้ำกกเกินมาตรฐานครบทั้ง 15 จุด

    ตรวจน้ำ 15 จุดในแม่น้ำกก พบสารพิษชื่อสารหนูเกินค่าปลอดภัยทุกจุด

    สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) ตรวจครั้งที่ 4 ช่วง 26–30 พ.ค. 2568 พบสารหนูเกิน 0.010 มก./ลิตร ทุกจุด KK01–KK15 และยังพบเกินในแม่น้ำสายและแม่น้ำโขงบางจุด ขณะที่ลำน้ำสาขาอย่างน้ำฝาง น้ำกอน ยังอยู่ในเกณฑ์

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD

  15. ชาวบ้านพบแม่น้ำกกเปลี่ยนสี ขุ่นผิดปกติ

    คนที่อยู่ริมแม่น้ำกกเห็นว่าน้ำเปลี่ยนสีและขุ่นมากกว่าปกติ

    ตามรายงานของ THE STANDARD ชาวบ้านริมน้ำกกเริ่มสังเกตว่าน้ำเปลี่ยนสีและขุ่นตั้งแต่ มี.ค. 2568 และกรมควบคุมมลพิษเริ่มตรวจติดตามคุณภาพน้ำเป็นรอบ ๆ นับจากนั้น

    ข่าวต้นฉบับ: THE STANDARD · Thai PBS

เรื่องอื่นในหมวดเดียวกัน

ไทม์ไลน์เรื่องอื่น ๆ

ชาวบ้าน 3 รวบรวมไทม์ไลน์จากข่าวของสำนักข่าวต่าง ๆ พร้อมลิงก์ต้นฉบับทุกเหตุการณ์ · ไม่ใช่สำนักข่าว · ข้อกล่าวหายังไม่ใช่คำพิพากษา